Noorderlicht fotograferen
Het jaar 2026 begon met een knaller van een noorderlicht show. Een krachtige zonnestorm zorgde voor een hoeveelheid noorderlicht die in Nederland maar zelden voorkomt. Zelfs het noorderlicht van mei 2024 was minder intens. Geen wonder dat social media er de afgelopen week mee vol stond.
Tegelijk heb je hier misschien juist alleen maar meer vragen over.
Hoe komt het dat we nu ineens vaker noorderlicht zien? Kun je van te voren weten wanneer er kans is om noorderlicht te zien? En misschien wel de belangrijkste vraag: hoe fotografeer je het noorderlicht goed, met camera of smartphone.
In deze blog neem ik je stap voor stap mee. Geen vage tips maar concrete uitleg die je meteen kunt toepassen wanneer het noorderlicht weer te zien is. Of je nu met camera fotografeert of met telefoon.
Wat is het noorderlicht (en waarom zien we het nu vaker)?
Het noorderlicht, ook wel aurora borealis genoemd, is een natuurverschijnsel dat ontstaat door activiteit op de zon. Tijdens zonnestormen stoot de zon grote hoeveelheden magnetisch geladen deeltjes uit, ook wel zonnevlammen genoemd. Wanneer deze deeltjes de aarde bereiken en botsen met onze atmosfeer, ontstaat licht. Dat licht zien wij als het noorderlicht.
Omdat dit proces zich hoog boven de aarde afspeelt en samenhangt met het magnetisch veld van onze planeet, is het noorderlicht normaal gesproken vooral zichtbaar in noordelijke gebieden. Denk aan landen en regio’s als IJsland, Lapland, Canada en Groenland, waar het verschijnsel regelmatig te zien is. Het bekende groene licht ontstaat meestal door zuurstofdeeltjes op grotere hoogte, terwijl paarse en rode tinten kunnen verschijnen bij sterkere zonneactiviteit en andere gassen in de atmosfeer.
Dat we het noorderlicht de laatste jaren steeds vaker zien, heeft alles te maken met de zonnecyclus. De zon kent een cyclus van ongeveer 11 jaar, waarin periodes met minimale en maximale activiteit elkaar afwisselen. We bevinden ons momenteel rond een zonne-maximum. Dat betekent: meer zonnestormen en dus vaker noorderlicht, soms zelfs zichtbaar op lagere breedtegraden zoals Nederland.
Kun je noorderlicht zien in Nederland?
Ja, dat kan. Maar niet elke keer dat er een zonnevlam onze kant op komt. Om het noorderlicht in Nederland te kunnen zien, moet alles samenvallen:
- Een krachtige zonnestorm
- Weinig bewolking
- Zo min mogelijk lichtvervuiling
- Een vrij uitzicht richting het noorden
In de prakijk betekent dit dat je een open gebied moet opzoeken. Denk aan de kust, polders en natuurgebieden (houdt er rekening mee dat veel natuurgebieden ’s nachts niet toegankelijk zijn!). Kassen veroorzaken soms een roze schijnsel dat op de wolken weerkaatst. Dit wordt regelmatig voor noorderlicht aangezien. Een handige tip: als je de sterren kunt zien én je ziet een roze of groen schijnsel, dan is de kans groot dat het noorderlicht is.
Soms is het noorderlicht met het blote oog nauwelijks zichtbaar. In Nederland is het zelfs vaker niet zichtbaar voor het blote oog dan wel. Dat komt omdat onze ogen de kleuren in het donker minder goed zien. Het roze noorderlicht is dan alleen als een vage gloed zichtbaar en het groen ziet er voor ons meer uit als grijs. Weet je niet zeker of je het kunt zien? Richt dan je telefoon of camera richting het noorden. Doordat de sensoren van de camera’s anders zijn opgebouwd dan onze ogen, is de kleur daarop namelijk wél te zien. En: hoe langer je zelf buiten bent, hoe meer je ogen wennen aan het donker. Dan wordt het ook steeds beter te onderscheiden.
Op maandag 20 januari liep ik buiten toen een mevrouw haar hond uitliet. Ze zei: “Ik krijg foto’s doorgestuurd, maar het is vast al weg? Ik zie niets.” Op mijn telefoon liet ik zien hoe fel het noorderlicht op dat moment zichtbaar was. Zonder camera had ze het volledig gemist. Toen ze langer buiten was en wist waar ze moest kijken, zag ze het ook zonder camera.
Wanneer kun je het noorderlicht zien?
Garantie op noorderlicht is nooit te geven. Het hoogtepunt duurt soms maar enkele minuten maar kan ook urenlang aanhouden. Wel kun je je kansen redelijk goed inschatten:
- KP-index
Dit geeft aan hoe sterk de magnetische activiteit is. Om noorderlicht in Nederland te kunnen zien heb je een waarde van minimaal 5 nodig. Op 19 januari 2026 was deze zelfs 8! - Bz-waarde
Dit geeft aan in welke richting de zonnewind staat. Deze moet zuidelijk zijn, de waarde is dan negatief. Hoe lager de waarde, hoe meer kans. Bij -10 kan het noorderlicht al zichtbaar zijn. Op 19 januari 2026 was deze zelfs kortstondig -40! - Tijdstip
Het moet donker zijn, dus na zonsondergang. Vaak is het noorderlicht tussen 22.00 en 2.00 het beste zichtbaar. - Bewolking
Noorderlicht zit altijd achter de wolken, het zit namelijk op kilometers hoogte. Je ziet noorderlicht altijd tegelijk met sterren.
Maar hoe zie je deze waardes? Hiervoor zijn een aantal handige apps:
- Aurora Forecast
- SpaceWeather Live
- My Aurora Forecast
Daarnaast zijn er verschillende WhatsApp en Facebook-groepen waar wordt gedeeld wanneer activiteit op de zon heeft plaatsgevonden. De geladen deeltjes zijn vaak ergens tussen 24 en 48 uur onderweg naar de aarde. Zo ben je in elk geval op de hoogte wanneer er mogelijk kansen zijn.
Heb je meerdere apps geinstalleerd, dan zul je zien dat ze soms verschillende waardes laten zien. Mijn advies is daarom om meerdere bronnen te combineren. Maar houdt ook het weer in de gaten, want een bewolkte lucht is een grote spelbreker.
Beste locaties om het noorderlicht te fotograferen
De locatie is minstens zo belangrijk als timing. Je locatie moet een vrij zicht hebben richting het noorden. Soms is het noorderlicht zo intens dat je het ook in andere richtingen ziet of met veel lichtvervuiling. Dat komt echt maar zelden voor, dus ga daar niet van uit. Op LightPollutionMap kun je zien hoeveel lichtvervuiling er op jouw locatie is.
Vermijd straatlantaarns, industrie, kassen en bedrijventerreinen. Water in je omgeving kan een mooie extra zijn door reflecties in je foto’s.
Instellingen voor noorderlicht fotograferen met je camera
Om het noorderlicht te kunnen fotograferen heb je volledige controle nodig over je camera. Dit doe je dus altijd in de M-stand. (semi) automatische standen werken voor het noorderlicht zelden goed. Als basis kun je het volgende aanhouden:
- Werk altijd vanaf een statief, je gebruikt namelijk lange sluitertijden
- Diafragma: zover mogelijk open (f/1.8 – f/2.8)
- ISO: start rond 1600 – 3200
Afhankelijk van de intensiteit kun je dit aanpassen - Sluitertijd: 5 – 15 seconden
Bij actief noorderlicht kun je soms kortere sluitertijden gebruiken. - Focus: handmatig en op oneindig (en check dit regelmatig!)
- Fotografeer in RAW, zo heb je achteraf maximale speelruimte in de nabewerking.
Deze instellingen zijn een startpunt. Kijk je foto’s steeds terug om instellingen aan te passen, het noorderlicht kan snel veranderen in intensiteit en vorm.
Noorderlicht fotograferen met je smartphone
Tegenwoordig kun je ook met smartphone verrassend goede noorderlicht foto’s maken. Hiervoor moet je rekening houden met een aantal dingen:
- Gebruik de nachtmodus of pro-modus (spiek daarvoor bij de camera-instellingen hierboven)
- Zet je telefoon op statief of stabiele ondergrond
- Gebruik alleen je hoofdlens (1x – lens), deze is het beste in het donker
- Houdt je lens schoon, zo voorkom je een waas in je foto
Smartphones “zien” het noorderlicht beter dan je ogen. Gebruik hem dus ook om te kijken waar het zich bevindt.
Veelgemaakte fouten bij noorderlicht fotograferen
Bij noorderlicht fotograferen worden vaak dezelfde fouten gemaakt, vooral door fotografen die weinig ervaring hebben met fotograferen in het donker. Het noorderlicht beweegt snel en verandert continu van vorm en intensiteit. Daardoor werken instellingen die normaal goed lijken, hier juist tegen je. Door deze veelgemaakte fouten te herkennen, weet je waar je op moet letten zodra het noorderlicht zichtbaar wordt.
Veelgemaakte fouten bij het fotograferen van noorderlicht zijn:
- Een te lange sluitertijd, waardoor beweging vervaagt
- Een verkeerde focusinstelling, met onscherpe foto’s als gevolg
- Te laat op pad gaan
- Overmatige nabewerking, waardoor kleuren onnatuurlijk en hard worden
Checklist: dit heb je nodig om noorderlicht te fotograferen
Een goede voorbereiding zorgt dat je het noorderlicht de volgende keer nog beter kunt fotograferen. De omstandigheden zijn vaak verre van ideaal; je fotografeert ’s nachts, in de kou en met weinig tijd om te experimenteren want je weet immers nooit hoe lang het duurt. Daarom vind je hier een checklist zodat je de volgende keer voorbereid op pad kunt:
- Een camera die handmatig ingesteld kan worde
- Een smartphone met nachtmodus
- Een statief
- Warme kleding (en handschoenen!)
- Volle accu’s of een powerbank
- Een zaklampje, liefst met rood licht zodat je nachtzicht niet wordt verstoord
- Vooraf gekozen locatie met vrij zicht en weinig bewolking
- Geduld en flexibiliteit
Leren om Noorderlicht te fotograferen?
Dat begint allemaal met het kennen van de basis. Zelf experimenteren kan, maar met begeleiding gaat het sneller én gerichter. In mijn workshops Basis fotografie en Smartphone fotografie leer je niet alleen welke instellingen je gebruikt, maar vooral ook waarom. Je leert dan situaties inschatten, keuzes maken en foto’s maken waar je trots op bent, óók als de omstandigheden lastig zijn.
Het noorderlicht laat zich niet plannen.
Je kunt wél zorgen dat je er klaar voor bent.
Daar help ik je graag bij.
Veelgestelde vragen over het noorderlicht
Wat is het noorderlicht?
Het noorderlicht is een natuurverschijnsel dat ontstaat wanneer geladen deeltjes van de zon botsen met de atmosfeer van de aarde. Afhankelijk van de hoogte, is het zichtbaar in verschillende kleuren. Het vaakste zie je roze of groen.
Kun je het noorderlicht zien in Nederland?
Ja, bij sterke zonnestormen en heldere omstandigheden is noorderlicht soms zichtbaar in Nederland, vooral op donkere locaties. Het noorden van Nederland heeft vaker kans op noorderlicht dan het zuiden.
Wanneer is het noorderlicht te zien?
Meestal ’s nachts, vaak tussen 22.00 en 02.00 uur, afhankelijk van zonneactiviteit en bewolking. Alle elementen moeten precies samenvallen.
Wat heb je nodig om het noorderlicht te fotograferen?
Een camera of smartphone met nachtmodus, een statief, donkere locatie, heldere hemel en geduld.
Kun je het noorderlicht ook fotograferen met je telefoon?
Ja, moderne smartphones met nachtmodus of pro-modus kunnen het noorderlicht goed vastleggen, vooral vanaf statief.
Altijd op de hoogte blijven van de laatste tips en nieuwtjes?
Meld je dan hier aan voor de nieuwsbrief!
